Sermaye Piyasası

Finansal Sistem ve Piyasalar Nedir?

posted by Logo 23/07/2019
Finansal Sistem ve Piyasalar Nedir?

Fon fazlası olanların arz ettiği ve fon açığı olanların talebinin karşılaştığı piyasalara finansal piyasa denir. Finansal piyasa, para ve sermaye piyasalarından daha geniş ve bu piyasaları da kapsamına alan bir kavramdır. Tasarruf fazlası olan birimler ile mal ve hizmet üretimi, ticareti vb. alanlarda faaliyet göstermek için kaynak ihtiyacı içinde olan, yani fon talep eden birimler arasındaki fon akışını sağlayan finansal piyasalar, ekonomiye kaynak aktarımını ve tasarrufları yatırımlara dönüşmesini sağlayan bir yapı arz eder.

Finansal sistemi oluşturan unsurlar;

1- Tasarruf sahipleri ( Fon arz edenler )

Birikimlerini değerlendirmek için fon arz eden kesimi oluşturan tasarruf sahipleri, gerçek ve tüzel kişilerden oluşur.

2- Yatırımcılar ( Fon talep edenler )

İşletmeler ekonomik faaliyetlerini gerçekleştirmek için kaynağa ihtiyaç duyarlar. Bu amaçla sermaye piyasası aracı ihraç ederek fon talep etmiş olurlar.

3- Yatırım ve finansman araçları

Finansal varlıklar, finansal piyasalara fon sunanların sundukları fon karşılığında fon talebinde bulunanlardan aldıkları fiziki ya da kaydi olarak basılan belgelere denir. Menkul kıymetler, belirli özelliklere sahip finansal varlıklardır. Tüm menkul kıymetler finansal varlık olmakla birlikte tüm finansal varlıklar menkul kıymet özelliği göstermeyebilir.

Sermaye Piyasası Kanununa (SPK) göre menkul kıymetler; ortaklık veya alacak hakkı sağlayan, belli bir meblağı temsil eden, yatırım aracı olarak kullanılan, dönemsel gelir getiren, misli nitelikte, seri halinde çıkarılan, ibareleri aynı olan ve şartları Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından belirlenen kıymetli evrak olarak tanımlanmaktadır.

Finansal varlıkların özellikleri;

-Getiri: Bir finansal varlığın getirisi belirli bir zaman diliminde o finansal varlıktan sağlanacak nakit girişleriyle hesaplanır.

-Riski tahmin edilebilirliği: Risk, finansal varlığın türüne, vadesine, çıkaran kurumun mali özelliklerine göre değişir.

-Vade: Finansal varlıkların vadesi uzadıkça bu finansal varlıktan elde edilecek nakit akışların elde edilme olasılığı azalmakta ve riski artmaktadır.

Paraya çevrilebilirlik: Finansal varlıkların paraya dönüştürülebilme özelliği farklılık gösterir. Örneğin, güvenilir bir firmanın hisse senetlerinin ya da tahvillerinin likiditesi, daha az güvenilir bir firmanın hisse senetleri ve tahvillerinin likiditesinden daha yüksektir.

Bölünebilirlik özelliği: Finansal varlıklar ne kadar küçük değerlerle çıkarılır ise o kadar kolay alınıp satılabilecektir.

4- Yardımcı kuruluşlar (Finansal Kuruluşlar)

Piyasaların etkin işlemesinin temel dayanaklarından biri fon arz edenlerle talep edenler arasında fon transferinin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan bankalar, aracı kurumlar gibi kurumlardır.

5- Hukuki ve idari düzenlemeler

Finansal piyasalarla ilgili Bankacılık Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu gibi yasalar, yönetmelikler, tebliğiler vb. idari düzen ise finansal piyasaların denetleme ve düzenleme amacıyla kurulmuş BDDK, SPK gibi resmi ve özerk yapılanmalar vd.

Finansal Piyasa ve Kurumların Temel Fonksiyonları;

  1. Tasarrufların yatırımlara dönüşmesini sağlamak,
  2. Fiyat belirlemek,
  3. İşlem ve bilgi maliyetlerini düşürmek,
  4. Reel piyasaya kaynak sağlamak,
  5. Ekonomik büyüme ve sermaye birikimi,
  6. Piyasaya likidite sağlamak,
  7. Risk, vade ve miktar ayarlamaları yapmak,
  8. Mülkiyeti tabana yaymak,
  9. Finansal danışmanlık v.b.

Bunlarda İlginizi Çekebilir